'Het blijft gekkenwerk' (Merho)

pagina uit de krant


[het interview verscheen ook in verkorte versie in Gazet van Antwerpen op 14 juni 2006]

interview in Het Belang van Limburg (10 juni 2006)

Met dank aan Jan Bex voor de toestemming om het interview te mogen plaatsen op de Kiekeboe webstek.

MERHO kiest voor u zijn 10 beste Kiekeboe's

HALLE-ZOERSEL - Donderdag, 8 juni. De zon heerst op Sint-Medard. Het wordt vast een mooie zomer. Terwijl in Parijs Kim en Justine puffen, zit Merho op zijn tuinterras te genieten van een Ice Tea. En nergens een tv te bespeuren. "Komt er een mooie sportzomer aan? Tiens. Die zal dan toch volledig aan me voorbij gaan. Zoals die ene keer dat ik was gaan fietsen. Helemaal alleen was ik op de baan. Ik begreep het niet. Bleek uiteindelijk dat de Belgen speelden op een of ander WK. En de weinige mensen die me toen gezien hebben, bekeken me alsof ik een inciviek was door zomaar wat te fietsen."

Dit is de man van wie u zijn Kiekeboe elke dag weer terugvindt in de krant. Baas boven baas is trouwens net begonnen als stripfeuilleton. En vanaf woensdag laten we mondjesmaat - eentje elke woensdag - de tien beste Kiekeboes op u los. Niet bepaald gekozen door een of andere nitwit, de selectie is van de meester zelve.

Was dat moeilijk, je beste tien verhalen kiezen?

"Nee. Ze zijn me niet alle 110 even lief. Er zijn er zelfs enkele bij die ik liever niet meer open sla. Het zit hem meestal bij de oudere titels. Bij de nieuwe zijn er hier en daar ook mindere, maar die zien er beter uit." (lacht) "Ik heb echt niet lang moeten prakkeseren. Dit is honderd procent mijn keuze. Mijn tien favorieten. Maar de lezers zijn natuurlijk vrij om andere Kiekeboes beter te vinden."

Volgend jaar is het dertig jaar Kiekeboe. Dat wordt uitgebreid gevierd. Maar ben je zelf nog zo fris als toen?

"Soms is de productie er te veel aan, ja. Het werk zelf doe ik nog altijd graag, maar de stress die het soms met zich meebrengt, wordt soms zwaar. Na Dirk Stallaert heb ik nu twee nieuwe medewerkers. Ik zit nu in een fase dat ik zit te dubben hoe het verder moet.Kan ik dingen van mij afschuiven? Dan doen we zo verder. Maar als ik zoals nu alle touwtjes strak in handen moet houden, dan ga ik minderen. Vier stripalbums per jaar, dat blijft gekkenwerk. Dat doen ze nergens anders ter wereld. Alleen in Vlaanderen. En dan nog alleen de oude generatie waar ik mezelf stilaan bijreken."

Nooit gedacht aan een sabbatjaar?

"Zelfs al overwogen. Maar ik vrees dat ik, als ik dat zou doen, nooit meer in het ritme kom. 't Is al zo moeilijk na enkele weken vakantie."

Maar je bent toch binnen?

"Voor het geld hoef ik inderdaad geen vier albums per jaar meer te maken. Met iets minder zouden we ook rondkomen. Dan moeten we wel wat soberder leven en eens een reisje overslaan, maar het zou kunnen. Maar ik doe het wel nog graag. En dat heeft niks met centen te maken. Moet Spielberg, omdat hij rijk is, stoppen met films maken? Waarmee ik me niet wil vergelijken met Spielberg, maar die mens blijft toch ook bezig? Toon Hermans is toch ook tot op zijn tachtigste blijven optreden. Of neem nu Willy Vandersteen. Die was al doodziek, was tijdens weekdagen in behandeling in het ziekenhuis, maar als hij dan in de weekends naar huis mocht,ging hij naar zijn bureau om aan een verhaal te beginnen. Na tien minuten viel hij dan boven zijn papieren in slaap. Maar toch, die drang, hè."

En stoppen op je hoogtepunt? Dat staat wel chic.

"Nee, daarvoor doe ik het dus nog te graag. Maar stel nu dat ik ooit zou zeggen: Stop. Gedaan met Kiekeboe. En al die mensen dan die met Kiekeboe ook hun brood verdienen? En de erfgenamen? Mijn vrouw, mijn dochter en schoonzoon, mijn kleindochter? Daar ben ik nog niet echt uit. Soms benijd ik Vandersteen. Die kon zo goed delegeren. Doodleuk na 25 jaar Suske en Wiske zeggen: Voilà,Paul, maak jij nu maar Suske en Wiske. Ik blijf een controlefreak, hè. Wat perfectionistisch, ja. En daar ben ik soms het slachtoffer van."

Waar werk je nu aan?

Aan het verhaal En in kwade tijden. Dat zal in de krant komen na Baas boven baas.

Klinkt interessant. Alles goed met je vrouw Ria?

(lacht) "Om Youp Van 't Hek te citeren: Ik ben nog altijd bij mijn vrouw. Ik kan geen vriendin krijgen. En in kwade tijden gaat inderdaad over echtscheiding. Maar bij Marcel en Charlotte Kiekeboe is er niks aan de hand. Dat zouden de lezers niet pikken, denk ik. Het zou anders zijn, mocht ik de reeks nu beginnen... Dan zou ik de Kiekeboes zeker als nieuw samengesteld gezin opvoeren. Met kinderen uit vorige relaties en zo. Maar nu kan dat echt niet meer. Maar bij de Van der Neffes,de buren van de Kiekeboes, kan ik dat wel doen. En dus gaan Leon en zijn vrouw scheiden. Het zou leuk zijn mocht de krant dat, als het zover is, aankondigen op de voorpagina. Als knipoog naar al die BV-koppels."

Je zegt dat nu vrolijk, maar echtscheidingen zijn ook een hoop ellende.

"Tuurlijk. Ik denk dat het gewoon een kwestie van geluk hebben is. In augustus zijn Ria en ik 32 jaar getrouwd. Ria en ik doen ook veel samen.We werken samen (Ria verzorgt onder meer de inkleuring van Kiekeboe, nvdr), maar hebben toch ook elk ons eigen terrein.Zodat we ons niet te veel moeten aantrekken van elkaars hebbelijkheden. Ik blijf erbij, het is een kwestie van geluk. Ik zie het ook gebeuren bij de ouders van de kleutertjes van Ine, mijn dochter. En bij vrienden. In onze vriendenkring zijn we, denk ik, het enige koppel dat nog samen is. Help.We zijn stilaan abnormaal, we moeten in therapie."
Ernstig "Vreemd toch, al die scheidingen. Ik heb al vaak meegemaakt dat vrienden bij hun vrouw weggingen,dan met een nieuwe relatie startten, en als je die vrouw dan ontmoet, zie je gewoon een kopie van de vorige vrouw.Waarom dan al die drukte? Ik begrijp dat niet goed."

Vergelijk je zelf eens met de Merho van 32 jaar geleden.

"Goh. Dan zie ik een gast die stukken zelfzekerder is dan nu. Ik werkte nog bij Studio Vandersteen, maar ik had toch al plannen voor een eigen strip. En ik was zò overtuigd dat dat een succes zou worden.Zoiets doe je alleen uit jeugdige overmoed.Terwijl Kiekeboe wel de allerlaatste Vlaamse successtrip is geworden die het gehaald heeft zonder enige link met de televisie."
"Dertig jaar geleden had ik ook nog een heel leven voor me. Het kon niet op. Intussen ben ik bijna 58, ben ik grootvader geworden, vorig jaar is mijn broer gestorven..."

... en denk je meer aan de dood?

"Zo klink het cru, maar eigenlijk wel. Je wordt toch geconfronteerd met je eigen eindigheid. Een heel stuk van m'n leven ligt achter me. Tijd wordt nu heel kostbaar, merk ik. Ik kijk bijvoorbeeld heel bewust naar tv tegenwoordig. Geen rotzooi meer. Dan liever een goed boek. Vroeger zou ik zaken voor me uitschuiven. Zo van Dat doe ik later nog wel eens. Nu denk ik: Neen,het moet nu gebeuren. Ook wel omdat we ons nu iets meer kunnen permitteren als toen."
"Niet dat ik angst heb voor de dood. Of erdoor getormenteerd ben. Maar het is wel iets dat er altijd geweest is in mijn leven. Ik ben een nakomertje. Dan word je, vroeger dan leeftijdsgenoten, geconfronteerd met ouderdom en verval. Mijn vader is ook jong gestorven, hij is maar iets ouder geworden dan ik nu ben. Mijn moeder had de ziekte van Burger, een ziekte waarbij aders snel dichtslibben. Meestal duikt dat op bij mannen, bij zware rokers. Maar m'n moeder heeft nooit gerookt. Op een bepaald moment hebben ze haar onderbeen moeten amputeren en moest ze het met een prothese doen. Enkele jaren later was het andere been ook aangetast en moest ze in een rolstoel. Allemaal dingen die me doen denken: Ik leef nu. Ik moet nù profiteren. Het kan zo vlug gebeurd zijn."

Je bent een striptekenaar. Zo iemand die boekskes maakt. Steekt het je dat er over strips nog te vaak meewarig wordt gedaan? "Ach, een oud zeer. Charles Schulz, de geestelijke vader van Peanuts, die van Charlie Brown en Snoopy, heeft nooit kunnen klagen over een gebrek aan erkenning. Maar die vertelde al dat als er in artistieke kringen aan strips gerefereerd wordt, dat altijd pejoratief is. Je weet wel, zo zinsneden als De dialogen doen aan een strip denken. Of De actrice beweegt alsof ze in een stripverhaal rondloopt. Da's nooit vriendelijk bedoeld, hè. En ja, dàt steekt soms wel."
"Terwijl in de Franstalige wereld de strip wel voor vol wordt aanzien. Zoals die ene Waalse journalist op Radio 1. Die antwoordde op de vraag waarom wij in Vlaanderen toch zo weinig Franstalige auteurs kennen met: Oh, dat zou ik niet durven zeggen. Iedereen kent hier toch Hergé, Franquin en Peyo."

Troost je, in de Angelsaksische wereld is het nog erger.

"Da's waar. Maar in onze media moeten we toch hard boksen. Neem nu het één-programma De Tabel van Mendeljev. Daar is ongeveer elke mogelijke beroepsgroep in opgevoerd. Maar striptekenaars? Ho maar. Niet dat ik er zo op kick om in een panel te zitten, maar als je ziet hoe anderen zo makkelijk de media halen, is een en ander toch niet in verhouding. Nog zoiets, Robland. Blijkbaar een flop, maar zelfs het feit dat geen kat keek, zorgde voor een hype. Wat je ook op tv doet, het genereert media-aandacht. Terwijl Jef Nys ocharme 50 jaar heeft moeten wachten om voor het eerst fatsoenlijk gecoverd te worden met zijn Jommeke. Krankjorum toch. Ach,dan denk ik aan Hal Roach, de producer van Laurel en Hardy. Die zei: Niemand vond het goed, behalve het publiek."

Jan BEX
Foto's Tony VAN GALEN






laatste aanpassing