

'Ik ben geen tekenaar, nooit geweest' (Merho)

|

interview in Gazet Van Antwerpen (9 februari 2002)
Publicatie(s) : 09/02/2002-Pag.45 : GvA-Kempen, GvA-Mechelen, GvA-Waasland, GvA-Metropool Noord, GvA-Metropool Zuid / Auteur : Bex Jan / Locatie : Antwerpen (Stad), Antwerpen (Prov), België
Met dank aan Jan Bex voor de toestemming om het interview te mogen plaatsen op de Kiekeboe webstek.
"Ik ben geen tekenaar, nooit geweest"
Toch schrijft en tekent Merho al 25 jaar successtrip 'Kiekeboe'
ANTWERPEN - De Vlaamse successtrip Kiekeboe bestaat op 15 februari exact 25 jaar. Daarom opent vandaag, zaterdag, de Kiekeboe Zilver-expo in de foyer van de Antwerpse Arenbergschouwburg. Een ongebruikelijke maar geen toevallige locatie, omdat de Vlaamse stripheld theaterroots heeft en zijn geestelijke vader Merho een liefhebber van cabaret is. Met het net verschenen De Heeren van Scheurbuyck is Merho 92 albums ver. Op zijn aandringen wordt de hele reeks in een nieuw, vlot jasje gestoken. Elk album wordt sowieso om de twee jaar herdrukt, wat in cijfertaal 14 miljoen verkochte albums betekent. Merho, alias Robert Merhottein, in vijf gedaanten.
Controlefreak
"De jongste tijd vragen ze me meer en meer of ik niet aan stoppen denk. Ik moet oud worden. Maar ik wil toch nog een paar jaar doorgaan. In principe heb ik er geen bezwaar tegen dat de reeks na mij zou blijven bestaan, hoewel... Het succes van Kiekeboe hangt grotendeels af van de verhalen en de grappen, niet zozeer van de tekeningen."
"Ik ben eigenlijk geen tekenaar. Nooit geweest. De meeste striptekenaars hebben voor dit beroep gekozen omdat ze graag tekenen. Ik wilde gewoon verhalen vertellen. Het tekenen heb ik er bijgenomen. Mis ik ook nooit als we bijvoorbeeld met vakantie zijn. Maar ideeën opschrijven en foto's nemen voor documentatie, dat is andere koek. Na een paar dagen kriebelt het al."
"Ik vrees dat ik tussen Hergé en Vandersteen in zit, toch de twee uitersten op dat vlak. Vandersteen kon schitterend delegeren, Hergé niet. Voor een deel ben ik ook een controlefreak; het blijft toch altijd je kind. En 't is ook een typisch stripfenomeen."
"Allez, stel je voor dat een of andere tiep nu nog Hercule Poirot-romannetjes zit te schrijven, à la Agatha Christie. Dat bestaat toch niet? Christie is dood, gedaan ermee. Terwijl er wel nog altijd nieuwe Blake en Mortimers verschijnen in de stijl van Edgar P. Jacobs. Eén keer is dat leuk, maar moet dat blijven duren? Een reeks moet toch evolueren."
Volhouder
Merho, voluit Robert Merhottein, heeft een goed jaar achter de rug. "De nieuwe titels zitten nu wel aan een plafond van honderdduizend exemplaren, maar de backlist heeft zeer goed gelopen afgelopen jaar. Die honderdduizend worden vooral in Vlaanderen verkocht, dat klopt. In Nederland breekt Kiekeboe maar niet door, iets dat me toch steekt."
"Sommigen zeggen dat de naam gewoon fout is. Kiekeboe zou te kinderlijk klinken, te Vlaams. Die naam is een erfenis van Poppentheater Kiekeboe van mijn broer Walter. Daarom is Kiekeboe ook kaal. Met de wetenschap van nu zou hij inderdaad anders heten en er anders uitzien, maar het is nu eenmaal zo gelopen. Daarom denken we er ook aan om de strip in Nederland onder een andere naam uit te brengen, De Kiekeboes of zo. Klinkt al heel anders, niet?"
"Nederland zal wel altijd moeilijk blijven liggen. Ze roepen ginds altijd: Te Vlaams! Een echte dooddoener vind ik dat. En Suske en Wiske dan? En Urbanus, die er ook loopt? Bestaat er nu iets Vlaamser dan de Urbanus-strip?"
"Het is de eeuwige strijd van een kleiner taalgebied tegen een groter. Ik moet dan altijd denken aan Barry Humphries. Die begon in Melbourne met zijn Dame Edna. Toen hij naar Sydney trok, zeiden ze: 'Typische humor voor iemand uit Melbourne'. Toen hij later Australië platspeelde en Londen begon te veroveren, hoorde hij daar: 'Typisch Australisch'. Tot hij uiteindelijk in Hollywood terechtkwam, waar ze zeiden: 'Veel te Brits'."
"Ach, 't is allemaal macht. Spielberg wilde Harry Potter aanvankelijk verfilmen op z'n Amerikaans, maar J.K. Rowling hield het been stijf. Ze wilde een Engelse cast én een Engels college als decor. Met het bekende gevolg. En nu zit Spielberg op zijn knieën te smeken of hij alsjeblieft de derde Potter-film mag verfilmen."
Scenarist
Nog zo'n teer punt bij Merho: het volledig floppen van de Kiekeboe-film. "Ik ben er nu weer overheen, vooral na het maken van het album De Simstones, misschien wel mijn meest zwarte Kiekeboe. Ik heb nog tegen Ria, mijn vrouw, gezegd dat ze er op moest letten dat ik niet te rancuneus werd. De lezers moeten het toch nog plezant vinden."
"Maar in dat verhaal heb ik die hele periode uiteindelijk van mij afgeschreven: die betweters die menen dat een striptekenaar niks van scenario's kent. Ik vind dat beledigend. Ik doe toch niks anders dan verhalen bedenken? Ze hadden nochtans schitterende acteurs, het budget was in orde en het zag er nog goed uit ook. Alleen trok het scenario op niks. Ik zag het aankomen, maar ze wilden niet luisteren. Ik heb me toen gedistantieerd van die film. Ik heb lang gedacht: 'Nooit meer'. Nu zijn de wonden geheeld. Adaptaties kunnen weer. Een tv-serie of zo, waarom niet? Maar alleen op basis van bestaande verhalen. Er zijn nu 92 Kiekeboe-albums. Materiaal genoeg."
Vakman
In het beproefde genre van de Vlaamse familiestrip slaagt Merho erin om zijn strips alert te houden en te vernieuwen. Vaak vinden zijn verhalen hun oorsprong in een krantenknipsel. Zo zal zijn volgende verhaal Taxi Comitée heten. "Dat is geïnspireerd op de Zillion-affaire en de portiersbende van Hoxha, die kerel die zijn bende leidde vanuit de cel. Als ik zoiets lees, dat is gefundenes Fressen."
"Soms sluipen er wel eens persoonlijke noten in de albums, ja. Het uitgangspunt is altijd dat het een leuk verhaal moet zijn, maar als ik ergens toevallig iets kwijt kan, zal ik het niet laten. Zo hebben we voor De Aqua-rel een cruise gedaan, echt in functie van het verhaal. Want we hadden schrik dat we ons te pletter zouden vervelen. Enfin, je kent dat, je loopt dan zo'n hele boot plat, fototoestel in de aanslag. Toen ik daar de keuken zag, dacht ik: 'Wat ze hier allemaal bij hebben, geen wonder dat tweederde van de wereld honger lijdt'."
En kijk, diezelfde bedenking maakt sexy Fanny, de populaire dochter van Kiekeboe, zich ook in het album. "Mijn hoofdsponsor", lacht Merho.
Rentenier?
Kan de goudmijn Kiekeboe de artistieke honger van Merho stillen? "Och, ik zit in dat keurslijf. Elke drieëneenhalve maand moet er een nieuwe klaarliggen. Dat vreet veel energie. Iets anders tekenen zie ik mezelf niet doen. Tekenen is routine. Dat doe ik niet voor mijn plezier. Maar schrijven wil ik wel. Misschien dat ik ooit wel eens een scenario wil schrijven voor Dirk Stallaert of Jan Bosschaert, maar dan in een heel ander register dan Kiekeboe. Iets minder grotesk."
"Ik ben bijvoorbeeld verslaafd aan het tv-feuilleton The Sopranos: realistisch en toch oergeestig. Zo'n strip zou ik wel willen maken, één die realistisch lijkt maar waarin humor de hele tijd onderhuids aanwezig is. Of een policier schrijven, of een autobiografietje. Maar daar ben ik nog wat te jong voor."
"En dan is er toch altijd die angst. Stel dat ik op mijn bek ga, dat ik me belachelijk maak? Misschien zou ik meer risico's moeten nemen. Maar altijd weer is er Kiekeboe. Waarmee ik me, versta me goed, nog altijd amuseer. Met het bedenken van de gags en de plots toch."
"Neen, echt rentenieren kan ik nog niet. Als ik dit tot mijn zestigste blijf doen wel, denk ik. Laten we zeggen dat ik er comfortabel van kan leven. Maar ik geef ook werk aan twee medewerkers, vergeet dat niet. Ik ben nu 53. Laat ik het nog enkele jaren doen. Misschien dat ik dan overschakel naar twee albums per jaar in plaats van vier en dat ik dan eens iets anders probeer. Of gewoon geniet van het leven."
Kiekeboe Zilver, van 9 februari tot 28 maart in de Arenbergschouwburg, Arenbergstraat 28, Antwerpen. Open van maandag tot vrijdag van 13.30 tot 17u en tijdens de voorstellingen. Groepen kunnen op afspraak. Info: 03-202.46.11. Toegang gratis.

"Ik ben stikjaloers op cabaretiers"
ANTWERPEN - "Ik heb iets met cabaret", bekent Merho. "In wezen ben ik stikjaloers op die mensen. Vroeger had ik dat met Toon Hermans, nu met Youp van 't Hek. Dat had ik eigenlijk willen doen."
"Ik heb amateurtoneel gespeeld, maar ik vond mezelf niet zo goed. Maar met strips lukte het wel. Het zijn ook verwante genres. Als ik aan mijn verhalen schrijf en ik praat bijvoorbeeld met Geert Hoste terwijl die aan een conference bezig is, merk ik dat we in feite hetzelfde doen."
"Het is als koken: je probeert ingrediënten te combineren. Tot het geheel op smaak is. Dat gebeurt heel instinctief: hier moet het korter, daar moet nog een grap komen en ginder de ontlading. Ik laat mijn figuren bijvoorbeeld ook graag eens uit hun kader stappen. Om te laten merken dat het eigenlijk maar poppenkast is. Doet Youp van 't Hek ook: die stapt uit zijn rol en gaat wat met het publiek babbelen."
|
 |
|