Ja beste vriend, wij zijn al 25 jaar een team. Tijd om te vieren zou ik zo zeggen!

Wist u dat Kiekeboe in de bossen tussen Halle en Sint-Antonius getekend en ingekleurd wordt? Daar woont immers striptekenaar Merho, die net nu met zijn successtrip zijn vijfentwintigjarig jubileum viert. Dat heuglijke feit plus het ereburgerschap dat Merho van de gemeente Zoersel in 2002 ontvangt, leiden in het najaar tot een tentoonstelling rond Merho in De Bijl. Bovendien is Merho een vlotte, aangename prater.
Welaan dan!

We staan voor de antieke toog in zijn ontvangstruimte, waarboven allerlei oude bierreclames de wand versieren. "Have a Guinness when your’re tired" hangt er boven een caféspel van destijds.

Daar kijken we echter niet naar, want Merho geeft volop commentaar bij een andere wand, vol tekeningen van collegastriptekenaars.

"Vaak zijn het geruilde prenten. Dat doen we wel eens. Daar, die plaat van Willy Vandersteen is nooit gepubliceerd geweest. Een uniek stuk." Ik wijs naar een karikatuur. "Ja, ik, maar dan zeventien, achttien jaar geleden," lacht Merho hartelijk. We zetten ons bij een kopje koffie in de lage, kleurrijke zeteltjes en Merho steekt van wal.

Een grote kale met een snor

Een wat vreemd pseudoniem toch, Merho? Niet als je weet dat op de deurbel voluit Merhotein staat. Een afkorting dus.
"Ja, zo’n zeldzame naam, daar was onmogelijk mee te werken. Hij werd ook altijd fout gespeld. Daarom heb ik hem gehalveerd. Merhotein zou afkomstig zijn van het Franse 'mer hautaine', maar zeker weet ik dat helemaal niet, hoor."

Kiekeboe is alleszins veel beter ingeburgerd geraakt dan Merho(tein). In die mate zelfs dat veel jongeren bij dat woord eerst aan de strip denken en pas in tweede instantie aan de uitroep om iemand aan het schrikken te brengen. "Ik heb dat personage niet zelf bedacht," biecht hij grootmoedig op. "Het komt uit het poppenspel van mijn oudere broer." Op een bepaald moment had die voor zijn poppenspel een grote kale met een snor nodig. "Ik tekende al wel, maar nog geen strips. Later heb ik het personage opgepikt en er voor de strips een hele familie van tien vaste nevenpersonages bij bedacht." Je kunt je haast niet voorstellen dat er een tijd geweest is zonder die olijke, avontuurlijke bende.

Krantenstrip? Slavenwerk!

Hoe begin je daar eigenlijk aan? "Toen ik twaalf was, wist ik dat ik een bekend striptekenaar wilde worden. Na de middelbare school ben ik dan ook naar de tekenschool gegaan en daarna heb ik vijf jaar bij Willy Vandersteen gewerkt." Een betere leerschool lijkt moeilijk denkbaar, maar het avontuur om het zelf te proberen wenkte.

"Dat kranten een eigen stripreeks in dagafleveringen publiceren, is typisch Vlaams. Na de Tweede Wereldoorlog begon het; nu mindert het wat. Alle kranten hadden er een, behalve Het Laatste Nieuws; die had de boot gemist. Pas in de jaren zeventig begonnen ze ermee, eerst met Bakelandt, later met Kiekeboe."

Hoste, de uitgever van Het Laatste Nieuws, gaf ook de eerste dertien albums van Kiekeboe uit. In 1990 stapte Merho over naar De Standaard, een uitgeverij met een grote traditie op het vlak van strips. "Die vijfentwintig jaar zijn voorbijgevlogen!" verzucht Merho. "In de jaren tachtig werkte ik nog helemaal alleen en dan is een krantenstrip slavenwerk."

Krassend pennetje

Nu heeft Merho twee medewerkers. Zelf beleeft hij het meeste plezier aan het bedenken van het verhaal zelf en de dialogen. Ook de pagina-indeling en de ruwe compositieschets doet hij zelf, maar dan neemt een medewerker de verdere uitwerking van hem over. Zijn vrouw scant de geïnkte tekeningen in en kleurt ze met de computer in.

In tekenen op de computer gelooft Merho niet zo erg. "Wel voor animatiefilms, hoor, en wie weet, misschien evolueert de technologie zo, dat het in de toekomst wel kan. Al zie ik toch dat jonge tekenaars nog altijd naar potlood en papier grijpen. Dat krassende pennetje, dat is toch wel onvervangbaar, hoor," glimlacht Merho vertederd.

Rond 1990 kwam de grote doorbraak. De Standaard was gespecialiseerd in strips en wist een reeks in de markt te plaatsen. Intussen zijn er 94 Kiekeboe-albums uit, maar de oude blijven lopen. Vooral twaalf- tot vijftienjarigen vormen het succespubliek. "Kiekeboe lees je na Jommeke en Suske en Wiske, hé," weet Merho. "Het is iets 'hardere stuff'," lacht hij.

Geen man van de streek

Merho is geen geboren en getogen Zoerselnaar. "Ik woon hier nu acht jaar en met heel veel plezier, maar voordien heb ik in Merksem en Schoten gewoond," biecht hij op. Nu hij toch met ontboezemingen bezig is: "Ik heb Zoersel leren kennen, omdat de ouders van mijn latere vrouw hier een buitenverblijf hadden. Ik kwam dus vrijen in Zoersel!" lacht Merho.

Nu hij er woont en werkt, want dat gebeurt op dezelfde plaats, blijkt Zoersel wel helemaal een omgeving voor hem te zijn. "Ik fiets ontzettend graag en dit is daarvoor een prachtige streek. Je moet niet eerst kilometers rijden om uit de bebouwde omgeving te komen en er zijn veel bewegwijzerde fietspaden. Schitterend gewoon."

Zijn uitvalsbasis in het groen verschaft hem de rust die hij op prijs stelt. In de omgeving trekt hij rond met zijn fotoapparaat, op zoek naar inspiratie voor locaties in de strip. "Het huis van Nonkel Vital staat hier ergens op de steenweg en het gemeentehuis is eens opgedoken als kasteel in de Ardennen." Een en ander zal op de tentoonstelling in De Bijl te zien zijn!

Voorlopig geen oscar voor Kiekeboe

Als ik de verfilming van Kiekeboe ter sprake breng, die enkele jaren geleden gemaakt is, heb ik daar gauw spijt van. "Dat was een vreselijke ervaring, een regelrechte ramp, de ergste uit die vijfentwintig jaar." Zijn blik versombert en zijn eeuwige lach sterft op zijn gelaat. "Ik heb mij ook openlijk van die film gedistantieerd."

Oorspronkelijk was Merho wel enthousiast over de filmplannen. Hij was ook betrokken bij de bewerking tot een scenario, maar op een bepaald moment is de regisseur achter zijn rug zaken beginnen veranderen, waar Merho zich niet meer in kon vinden. "Die man had geen voeling met het gegeven en hield zelfs niet van mijn personages."

De producer had een en ander niet meer in de hand, speelde onder één hoedje met de regisseur en Merho bleef in de kou staan. Hij voelde zich bedrogen en zijn personages waren misbruikt. Omdat ze onvoldoende herkenbaar waren, haakte het publiek trouwens massaal af en de film ging aan de kassa en bij de pers behoorlijk de mist in.

Niet dat Merho de droom definitief begraven heeft, dat er ooit eens een goede adaptatie komt, maar dan zal het toch helemaal anders moeten lopen. "Nu houden ze hun handen ervan af," zegt Merho gedecideerd. "Dit overkomt me geen tweede keer."

Maar waarom een tekenfilm of een musical? "Er zijn geen concrete plannen..." Een ideetje misschien?

alle afbeeldingen en ontleende namen zijn (c) Standaard Uitgeverij - Kiekeboe - Merho (c) 1996- Kiekeboe webstek | http://www.kiekeboewebstek.be | info@kiekeboewebstek.be